Naci PEHLİVAN

BORİS JOHNSON - ALİ KEMÂL VE DR. ZİYA KAYA

Naci PEHLİVAN
 
 

İngiltere Dışişleri Bakanı Boris Johnson memleketimize ziyarete geldi. Ziyaret sırasında dedesinin bir Osmanlı vatandaşı olduğunu belirterek sempati yarattı. Bu konu bana yüz yıl öncesinde meydana gelen olayları hatırlattı.

Boris Johnson

Boris Johnson’un büyük dedesi Ali Kemal aslen Çankırılıdır. İkinci Meşrutiyet ve Mütareke döneminde İttihat ve Terakki karşıtı görüşleri ile tanınmış yazar, gazeteci ve siyaset adamıdır. Bilhassa Mustafa Kemal’e ve Milli Mücadeleye karşı düşmanca bir tutum sergilemiş ve ağır hakaretlerde bulunmuştur. Büyük Taarruz’un kazanılmasından sonra “ Gayelerimiz bir idi ve birdir.” Başlıklı yazısı ile yanıldığını belirtir. 4 Mart 1919 da kurulan Damat Ferit Paşa hükümetinde Dahiliye Nazırlığı ( İçişleri Bakanlığı) yapmıştır. Kurtuluş Savaşı’nın kazanılmasından sonra Nurettin Paşa tarafından tutuklanarak İzmit’te mahkemeye çıkarılmış, mahkeme çıkışı sonrası linç edilerek öldürülmüştür. Falih Rıfkı Atay; Atatürk’ün, Ali Kemal’in öldürülüş biçiminden tiksinerek bahsettiğini söyler.

Ali Kemal’in ilk eşi İngiliz’dir. Bu eşinden olan oğlunun adı Stanley Johnson’dur. İngiltere Dışişleri Bakanı olan Boris Johnson bu adamın torunudur. Ali Kemal’in ikinci eşinden olan oğlu Zeki Kuneralp’tir. Zeki Kuneralp Bern, Londra ve Madrid büyükelçiliği yapmış ve bu görevi sırasında eşi, Ermeni Terör Örgütü ‘Asala’ tarafından suikastla öldürülmüştür.

Ziya Kaya

Dr. Ziya Kaya Umurbeylidir. Gemlik’te muayenehanesi vardır. İttihat Terakki ve Kurtuluş Savaşı’nın ateşli taraftarıdır. Ali Kemal ile bu hususta karşılıklı söz düellosuna girişirler. Hatta Ziya Kaya daha ileri giderek, Ali Kemal’i Armutlu’da bulunan Bozburun’da düelloya davet eder. Ali Kemal 4 Mart 1919 da kurulan Damat Ferit Hükümeti’nde Dahiliye Nazırı olur. Bu olayı unutmayan Ali Kemal, Ziya Kaya’nın İstanbul’a geldiğini haber alınca tutuklatarak hapse attırır. Bu haber 2 Haziran 1919 tarihli İstiklal Harbi Gazetesi’nde şöyle yayınlanır: ”Geçen mart ayında, Sabah gazetesindeki yazılarının gayri vatani olduğunu ilan ederek Ali Kemal’i düelloya davet etmiş olan Gemlik Belediye Doktoru Ziya Bey, o zaman siyasetle iştigal ettiği ileri sürülerek vazifesine son verilmişti.’

O günlerde Rumca gazetelerden Patris, Doktor Ziya aleyhine geniş yayın yapmış bunun bir İttihatçı olduğunu ileri sürerek tevkif edilmesi gerektiğini yazmıştır.

Üç ay önce gazeteci ve şimdi İçişleri Bakanı olan Ali Kemal’in bu olayı unutmadığı ve Doktor Ziya Bey’in önceki gün şehrimize gelmesinden faydalanarak tevkif ettirmiş ve Ziya Bey askeri hapishaneye konulmuştur.”

Ziya Kaya Temmuz 1919 tarihinde Bekir Ağa denilen askeri hapishanede iken “Hemşireme” adlı şu şiirini yazar.

            Sakladım zevkimi cehennemlere,

            Mefkure gücenir darılır diye.

            Bilerek katlandım şu matemlere,

            Azim ile halâsa varılır diye

 

            Bilirsin çektim meşakkatleri,

            Fert için değildi cemiyet için.

            Zihnime yatmayan hakikatleri,

            Çiğnedim sevgili bir millet için.

Aynı hükümetin Harbiye Bakanı ( Milli Savunma) Gemlik’in Adliye köyünden Şakir Paşa’dır. Umurbey’den bir heyet toplanarak kurtarılması için Şakir Paşa’ya çıkarlar. Şakir Paşa da; “Kendisine şöyle deyin; ‘o sözleri söylerken sarhoştum desin” der. Mahkeme günü gelir, hâkim; “Bunları yazıp söylerken sarhoş muydun?”  diye sorunca, Ziya Kaya “Hayır sarhoş değildim, bilerek söyledim” der ve bunun üzerine hapse mahkum olur. Fakat çok geçmeden hükümet düşünce salıverilir.

Ziya Kaya Gemlik’in işgalinden sonra Kurtuluş Savaşı’na katılır. Cumhuriyet kurulduktan sonra 1923’ten 1933 yılına kadar, daha sonra 1950 yılından 1953 yılına kadar Gemlik Belediye Başkanlığı yaparken geçirdiği bir rahatsızlık dolayısıyla vefat eder.

Nereden nereye?

 
 
12 Şubat 2017 Pazar 17:13
 
 

(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
 
 
Röportajlar
Geri İleri
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
Anket
Bursa'nın marka değeri sizce hangisi?
Uludağ
Yeşil Türbe
Ulu Cami
Muradiye Külliyesi
Cumalıkızık
Kaplıcalar
Emir Sultan
Karagöz ile Hacivat
Kapalıçarşı ve Hanlar
Bursaspor
 
 
 
 
 
Arşiv
 
 
Kurumsal

İçerik

Haberler

Yerel Yönetim

Teknoloji

Yukarı Çık