KURTULUŞ SAVAŞINDA DOMA KÖYÜ ve YÖRESİNDEKİ OLAYLAR

Ali AKCA

Ali AKCA

İnegöl’ün Doma köyü, 1920’li yıllarda 250 hane civarındaydı. O dönemde köylünün geçimi tarım ve küçükbaş hayvancılık yapılmaktaydı. Osmanlı Devleti’nin son dönemleri; Bursa’nın şehzadeler şehri olmasına rağmen köylü fakirdi. Balkan savaşları, Çanakkale savaşları ve ülkenin tüm uç bölgelerindeki savaşlar Anadolu halkını bezdirmişti. Askere katılanlar 4 ila 7 yıl arasında askerlik yaptığı bilinmekteydi. Askere gidenler de sağ olarak geri dönüp dönmeyeceği bilinmemekteydi.

       Yemen Türküsü de buna bir örnektir.

       O günlerin ortamı böyle, halk fakir her şeyden bezmiş olmasına rağmen, güzel ülkemizin büyük çoğunluğu emperyalist ülkeler ve onların güdümündeki maşaları tarafından işgal edilmişti. Bir de ülkemizdeki işbirlikçilerini düşündünüz mü?

       Tarih boyunca özgür yaşamış bu halk..!

       Esaret altında yaşayamazdı.

       Ulu Önder;

       Mustafa Kemal ATATÜRK’ün önderliğinde bağımsızlığını korumalıydı.

       Bursa’nın işgalinden sonra

     Türk ordusunun geriye çekilişi esnasında köyler ve kasabalarda kendilerini koruyabilmek için, işgalci Yunan güçlerini köylerine, kasabalarına sokmamak için silahlı düzensiz birlikler oluşturmaktaydılar.

       Doma (Şehitler) köyünün ihtiyarlarının anlatımından Doma köyünde de 150-200 kişiden oluşan bir direniş gücü oluşturulmuştu. O bölgedeki Kuvay-ı Milliye güçleri ile de dayanışma içindeydiler.

     1920 yılı Ağustos sonlarına doğru, batı cephesi komutanlığı, yeni oluşturulan Ertuğrul Grubu ile Bursa-Gemlik-Kestel bölgesinde bulunan düşmanın durumunu saptamak için keşif amaçlı bir saldırı düzenlemeye karar veriliyor.

       Düzenli ordu birliklerinin yanı sıra, bölgedeki toplanan düzensiz birliklerden de destek sağladılar. 29 Ağustos 1920’de Kazancı sırtları doğrultusunda Doma (Şehitler) Köyü ve Halhalca köyü sırtlarını takiben, 30 Ağustos sabahı Doma köyü sırtlarında hazırlanan süvari bölüğü ve piyadeler aynı gün öğle sonrası Kazancı-Koyunhisar hattındaki düşman mevzilerine ulaştı. Savunmadaki Yunan birlikleri ile çatışmaya girildi. Keşif amaçlı saldırı amacına ulaşmıştı, yeterli bilgi sağlanmıştı.

       11. Tümen Komutanlığı’na bağlı birlikler Doma köy bölgesinde toplandılar. Daha sonra İnegöl’e çekildiler.

       31 Ağustos’ta Türk birliklerinin bulunduğunu varsaydıkları tepeleri topçu ateşine tuttular. Bu arada Doma da opçu ateşinden nasibini aldı. Doma köyün büyük bir kısmı bu arbedede yıkıldı, yakıldı.

       Yunan birlikleri, Türk birliklerinin takibi sırasında Doma köyden geçerken köylünün kaçamayan erkeklerinin tümünü köyün camisine doldurup ateşe veriyorlar. Camların karşısına birer ikişer asker koyup ateş emri veriyorlardı. Ateşten kaçamayanlar cayır cayır yanıyorlar, kaçmaya çalışanlar da acımasızca kurşuna diziliyordu, öldürülüyordu.

       Düşman o kadar acımasızdı ki; ihtiyar, kadın, bebek, çocuk demeden öldürüyordu. Kaçabilenler kurtuluyordu.

       Düşman İnegöl’e yaklaşıp, topçusunu da Akhisar sırtlarına mevzilendiriyorlardı.

     İnegöl’deki Türk Birlikleri çatışmadan bir yarar sağlayamayacağını düşünerek geri çekilme kararı alıyorlar. Yunan güçleri de, çekilen Türk güçlerini takip etmeyerek Kazancı’daki mevzilerine çekiliyorlar.

       24 Ekim 1920 sabahı, 300 kişilik İnegöl Milli taburu, Halhalca ve Doma Köyü sırtlarına saldırı amacıyla sürüldüler. Yoğun topçu ve makineli tüfek ateşi karşısında büyük zayiat verdiler. Bu güce karşılık bölgedeki destek veren köylüler de büyük kayıp verdiler.

       Türk askerlerinin saldırı eylemlerinin başarısızlıkla sonuçlanması üzerine ertesi sabah 25 Ekim günü Yunan güçlerine karşı saldırıya geçiyorlar. Halhalca ve Doma köy sırtlarında devam eden çatışmalarda Binbaşı Şeref Bey ve 4 subay şehit oluyor. Şehitler Köyü’nden de 153 kişi şehit oluyor. Şehit olanlar; Halhalca ve Doma köy arasındaki Karaishak mevkiine defnediliyor.

      Mustafa Kemal güçlerinin tüm ülkeyi özgürlüğüne kavuşturmasından sonra, ülkemizde bir aydınlanma savaşı başlatıldı. Hilafet kaldırıldı. Dilde devrim yapıldı. Latin harfleri ile yeni Türk Alfabesi oluşturuldu. Laiklik kabul edildi, din ve devlet işleri birbirinden ayrıldı. Kıyafet devrimi yapıldı. Türk Dil Kurumu kuruldu. Köy enstitüleri ile bir eğitim seferberliği başlatıldı. İbadet Türkçe yapılmaya başlandı.

     Demiryollarından tekstile, çimentodan şeker fabrikalarına, Sümerbank’a kadar ülkenin tümüne yayılan yatırımlar yaptılar.

     Yerli malı yurdun malı politikaları ile ülke kendi kendine yeter hale getirildi.

       Bu arada özgürlüğümüz, bağımsızlığımız kurtuluşumuzun nedeni olan, Çanakkale’den İnönü’ye, Kars’tan Gaziantep’e, Kahramanmaraş’tan İzmir’e kadar tüm şehitlerimize gerekli saygı gösterilmeye çalışılıyor. Bu tarihlerde Şehitler köyünde de Kurtuluş Savaşı’nda şehit düşen subaylarımız ve köylülerimiz, köyümüzün girişinde bir abideyle taçlandırıldı.

       Şehitlerimizin kanlarıyla, canlarıyla kazandıkları bu güzelim bağımsız, özgür, çağdaş ülkeyi, ne ortaçağ karanlığına götürmek isteyen güçlere, ne de bölüp parçalamak isteyen güçlere bırakmak niyetinde değiliz.

       Bu ülkede, birlikte yaşama arzusunda olan tüm insanlarımızla, şehit atalarımızı saygıyla anarak,

aydınlık, çağdaş bir geleceği devamlı kılmak dileğiyle.

 

       Bilgi; 1) Kurtuluş Savaşında Bursa ( Yılmaz Akkılıç )

                 2) Şehitler Köyü Şehitliği, Töreleri ( Köy Arşivi)

                 3) Şehitler Köyü ihtiyarlarının sözlü anlatımı.



12 Şubat 2017 Pazar 16:25

http://www.yesilbursadergisi.com/yazar/kurtulus-savasinda-doma-koyu-ve-yoresindeki-olaylar-791.html